0
Dünya Pi Günü nedir? Pi Günü ne zaman ve nasıl kutlanır?

Dünya Pi Günü nedir? Pi Günü ne zaman ve nasıl kutlanır?

Pi sayısı nedir?

Yunanca’da çevre sözcüğünün ilk harfi olan π simgesinden alan, bir dairenin çevresinin çapına bölünmesi sonucu, matematikte kullanılan sayıdır. Değerinin tam olarak bilinmezken genel bir ifadeyle 3 ya da 3,14 olarak kabul edilen, sürekli kullanılış tarihi 250 yıl kadar önceye dayanan sabit kılınan bu sayı ‘Pi Sayısı’ olarak anılmaktadır.

Eski Mısır’da Rhind Papirüsü’nde isminin geçtiği pi sayısı, Ludolp sayısı ya da başka bir deyişle Arşimet Sabiti olarak da söz edilmektedir. Pi sayısını Babilliler 3 ya da 3,125 olarak kabul etmişlerdir. Eski medeniyetlerden Mısırlılar ise 3,1604 şeklinde sabitlemiştir. Türk matematikçisi olan Semerkandlı Gıyaseddün Cemşid El Kaşi, ilk defa 1436 senesinde Pi sayısının değerini 16 ondalığa kadar hesaplamış bir isimdir.

Pi sayısı için günümüzde yaygın olan yaklaşım 3,14’tür. Gerçek değeri ise 3,141592653589793238462643383… şeklinde sonsuz devam etmektedir. Çemberin çevresinin ve alanın hesaplanması başta olmak üzere matematik, geometri ve fizik gibi bilimlerde büyük bir öneme sahiptir.

Pi sayısı ne zaman ve neden kutlanıyor?

Pi Sayısı gününü 14 Mart’ta çeşitli etkinlikler düzenleyerek kutlanılır. Matematikçiler açısından bugün özel gündür. 14 Mart olmasının nedeni ise Pi Sayısının 3.14 olmasından dolayıdır. Bugün tüm dünyada 14 Mart’ta kutlanılır. Pi Günü San Frincisco’da ünlü fizikçi Larry SHAW tarafından kutlanmıştır. Ülkemizde ise 2007 yılında Pi Günü kutlanmıştır. Amerikalılar ise Pi Günü’nü 12 Mart 2009 olarak ulusal Pi Günü ilan etmiştir.

Dünya da her yıl 14 Mart’ta matematikçiler tarafından kutlanan Pi Günü, matematikte kullanılmakta olan sabit pi sayısı anısına kutlanır. 14 Mart günü Pi Sayısı olan 3,14’e benzemesi, bu tarihin bütün dünyada Pi Günü olarak anılmasına vesile olmuştur.

 Uygarlıklar pi’yi kaç aldı?

M.Ö. 2000 yılı dolaylarında Babiller Π= 3,125; Antik Mısırlılar ise Π=256/ 81 yani yaklaşık 3,1605′ i kullanmaktaydı. Eski Yunanda √10 ya da 3,162 sayısı kullanıldı. Archimedes ise (M.Ö. 287- 212) 3.10/71 ve 3.1/7 sayısını Pi sayısı olarak kullanmıştır. M.S. 500 yılı civarında Pi sayısı için 3, 1415929 olarak kullanılıyordu. 1424 yılında İran’ da virgülden sonraki 16 basamağı doğru olarak biliniyordu. 1596 yılında Alman Ludolph van Ceulen, Pi’ nin virgülden sonraki 20 basamağını hesapladı ve bu sayı Avrupa’ da Ludolph sabiti olarak bilindi. O tarihten sonra Pi sayısının virgülden sonraki milyarlarca basamağı hesaplanmıştır.

Okulumuz 10-A sınıfının Pi Günü için hazırladığı pano


Pi’nin kaç basamağını biliyorsunuz?

Pi’nin rakamlarını belleme de çok kişinin ilgisini çekmiştir. Bu konudaki rekor pi’nin ilk 67 890 rakamını bellemiş olan Lu Chao adındaki bir Çinliye aittir. Guinness Dünya rekoru olarak kayda geçen bu olay 24 saat 4 dakika almıştır. 2006 yılında Akira Haraguchi adında bir Japon pi’nin 100 000 rakamını ezberlediğini söylemişse de bu durum resmen izlenip bir rekor olarak kayda geçmemiştir.


“Pilish”

Pi edebiyata da girmiştir. İngilizcede “pilish” pi sayısı ile kısıtlamalı bir teknikle şiir veya yazı yazmaktır. Şiirde arka arkaya gelen her kelimedeki harf sayısının pi sayısındaki sırada olması demektir. 

Bu şiirin başlığındaki 5 kelimesinde harf sayısı 3,1415 olarak hemen görülür. İlk bölümleri aşağıda verilen bu şiirin geri kalan kelimelerinin de pi ile nasıl uyuştuğunu kendiniz görebilirsiniz.

One

A Poem 

A Raven 

Midnights so dreary, tired and weary, 

Silently pondering volumes extolling all by-now obsolete lore. 

During my rather long nap – the weirdest tap! 

An ominous vibrating sound disturbing my chamber’s antedoor. 

“This”, I whispered quietly, “I ignore”.

En uzun philish metin aynı yazar tarafından 2010’da yayınlanan “Not a wake” kitabıdır ve pi’nin ilk 10 000 rakamına karşı düşmektedir.


GENÇ UFUK EĞİTİM KURUMLARI MATEMATİK ZÜMRESİ

0

Yorumlar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.